ciasteczkaWażne: Pozostawiamy ciasteczka

Góry Izerskie

Góry Izerskie na wyciągnięcie ręki

Góry Izerskie -  na narty, na rower, na pieszo, na koniu

« strona główna

Atrakcje

Bezpiecznie

Bliżej gór

Na śniegu

Na wózku

Rowerem

Wędrówki

Wieże widokowe

Zdrowie & SPA

 

start  » Atrakcje  » Kobielowa Łąka (Kobelwiese)

Warto wiedzieć

175_421.jpg

2012-03-15

Artystyczna Galeria Izerska

Od niej warto rozpocząć izerską wędrówkę. Ocalona od ruiny, w nowoczesny sposób prezentuje izerską mozaikę kulturową w zabytkowym wnętrzu

 

Aktualizacja: 2009-02-26

Kobielowa Łąka (Kobelwiese)

Kobielowa Łąka uważana jest obecnie za część Izerskiej Łąki choć w rzeczywistości obie rozdzielone są przez połacie kosodrzewiny, świerkowe laski i Dziczy Jar z płynącym niewielkim strumieniem

Wejście na Kobielową Łąkę od strony Orla Izerską Drogą


Kobyla Łąka jest znacznie mniejsza od Izerskiej. Łąki ze sobą sąsiadują i razem są objęte ochroną prawną jako część rezerwatu Torfowiska Doliny Izery. Kobielowa Łąka wchodzi w skład rezerwatu od początku jego istnienia (pierwszy mniejszy, rezerwat nosił nazwę Torfowisko Izerskie). W dolinie rzecznej zalegają te same torfowiska co na Izerskiej Łące, z podobną szatą roślinną i mieszkańcami ze świata fauny.
Kobielowa Łąka jest pierwszym większym wylesieniem na drodze Orle-Wielka Izera, przez to chętnie zatrzymują się tutaj turyści ciesząc oko wyjątkowym urokiem Izery. Droga niemal styka się z korytem szerokiej już w tym miejscu rzeki.
W tym miejscu spotyka się z Izerą potok Kobyła (Kobelwasser) biorący źródła w okolicach Rozdroża Pod Cichą Równią, a po drodze przejmujący jeszcze swój największy dopływ Kobyłkę (Kobelwasserzwiesel).

Kobyła (Kobelwasser) wpływa do Izery


Do 1945 roku Kobyla Łąka była zamieszkana. W XXw. stały na niej 3 domy. Nosiły nazwę Kobelhäuser co dzisiaj nazwalibyśmy "Kobyle Domy". Kobelhäuser zwane też Kolonie Kobelhäuser stanowiły przysiółek Wielkiej Izery (Groß-Iser). W niektórych publikacjach możemy znaleźć informację, że owe 3 domy to "budy pasterskie". Określenie o tyle mylące, iż przywodzi skojarzenie z sezonowo zamieszkanymi bacówkami z polskich Karpat, które są raczej szałasami czy prostymi chatami. Tymczasem Kobelhäuser to osada złożona z regularnych drewnianych domów, na solidnych kamiennych fundamentach. Niestety podzieliły los Wielkiej Izery - zostały całkowicie zniszczone, choć jeszcze w pierwszych latach powojennych funkcjonowała w nich placówka WOPu.
Nie mamy żelaznych dowodów na to, iż mieszkańcy trudnili się pasterstwem. Z pewnością jeden z nich, niejaki Männich żyjący w 2. poł. XIXw. był kłusownikiem. Jego nazwisko okryło się ponurą sławą, kiedy zabił po czeskiej stronie Izery 12-letniego chłopca wziąwszy go za zwierzynę (historię tę opisujemy w artykule Hojerův dům i Krzyż Männicha). Kłusowniczym procederem zresztą trudniła się spora część mieszkańców Gór Izerskich.

Niegdyś stało na Kobylej Łące kilka domów


Na wielu polskich mapach i w przewodnikach (zwłaszcza tych starszych) spotkać możemy nazwę "Na Kobyle". To jeden z wielu potworków nazewniczych w Górach Izerskich. Nic nie uzasadnia takiej nazwy - jeśli w nazwie tej chodzi o Kobyłę-górę, to Kobyla Łąka jest u jej stóp, więc nie może być "na". Jeśli jednak autor nazwy miał na myśli Kobyłę-potok - cóż, chyba nie wymaga to komentarza. A może po prostu był miłośnikiem jeździectwa i przyjechał konno w to miejsce?

Z nazwami "Kobyla Łąka" oraz potoków "Kobyła" i "Kobyłka", a także góry "Kobyła" jest jeszcze inny kłopot. Zostały one ukute od nazwy "Kobelwiese", "Kobelhäuser", "Kobelwasser" i "Kobelwasserzwiesel". Jednak niekiedy spotykamy na niemieckich mapach i w przewodnikach nazwę Koberhäuser (oraz analogicznie pozostałe pisane przez "r" a nie "l"). Czy to tylko chochlik pozamieniał "r" i "l"? W jaki sposób i kiedy nastąpiła owa zamiana? Czy wskutek błędu czy językowej ewolucji? Kto jest autorem tej przemiany - trudno dziś znaleźć odpowiedź na tę zagadkę. Odpowiedź byłaby prosta gdybyśmy znali pochodzenie nazwy.
Co oznacza Kobel-? Od czego powstały nazwy Kobelwiese i Kobelhäuser? Wiele wskazuje na to, iż od nazwiska. Być może założyciela, być może jakiegoś mieszkańca, który zapadł w pamięć jemu współczesnym i potomnym. Zresztą obie wersje tematu: Kobel-i Kober- mogą mieć to samo pochodzenie, bo to popularne nazwiska (imiona) w niemieckim.
Wielotomowy słownik "Nazwy geograficzne Śląska" pod redakcją Stanisławy Sochackiej (Tom V, Kl-Kos, Instytut Śląski w Opolu 1991) tłumaczy nazwę "Kobelwiese = Łąka należąca do Kobela". Jednak już relacyjną nazwę Kobelwasser (potok) wyjaśnia następująco: "być może to germanizacja pierwotnej Kobyla Woda lub nazwa złożona Kobel = skała + wasser = woda". Skąd autorzy wywiedli znaczenie słowa "Kobel" jako skały? W znanych nam słownikach języka niemieckiego nazwa taka nie występuje.

Na fotografii z pierwszej połowy XXw. widać, że Kobelhäuser to solidne domy


Warto nadmienić, iż pierwsi Polacy na tych terenach, polscy żołnierze przejmujący w pierwszych miesiącach powojennych od Niemców granicę, posługiwali się (z oczywistej konieczności) nazwami niemieckimi. Nie znali jednak niemieckiej pisowni i w wielu oficjalnych dokumentach możemy przeczytać fonetyczny zapis nazw miejsc i miejscowości. Pisali jak słyszeli. W jednym z protokołów granicznych z października 1945r. zapisano nazwę "Kobelchoizer". Być może to polscy WOPiści pierwsi skojarzyli "Kobel-" z kobyłą (sami przecież używali koni). Następnie posłużyła jako podstawa do utworzenia "kobylich" nazw: Kobyla Łąka, Kobyła (w granicach niemieckich ta góra nosiła wspólną nazwę ze skałkami na jej płn.-zach. skłonie - Alte Schloss czyli polski Stary Zamek), Kobyła (potok Kobelwasser; wasser = woda) oraz Kobyłka (Kobelwasserzwiesel; zwiesel = odnoga, rozwidlenie).
Sąsiedzi, Czesi, Kobylą Łąkę zwą Koblovy Domky ("Kobyłowe Domki").
Poszukiwania trwają i być może wkrótce wyjaśnimy skąd wywodzi się nazwa Kobelwiese i dlaczego czasem występuje jako Koberwiese.

Arkadiusz Lipin

Koberwiese na mapie

Stara mapa Prus a na niej Koberwiese i Koberwasser
[Koenigl.Preuss.Landesaufnahme 1884. Herausgegeben 1885. Bericht 1906. Einzetne Nachtrage 1911. Auflagedruck 1918. Massstab 1/25000]

Tagi:  ·rezerwat

Zobacz także

Izerska Łąka (Große Iserwiese)
Izera

drukuj

Sam zobacz

2011-01-10

Izerska Łąka (Große Iserwiese) »

10_40.jpg

Prehistoryczna równina, wyniesiona przez ruchy tektoniczne na wys. 840-880 m n.p.m., utworzyła rozległą i urokliwą śródgórską łąkę. Tak powstał jeden z najpiękniejszych i najciekawszych zakątków Gór Izerskich

 

realizacja: www.lipin.art.plLipin

 « start | ↑ góra | « cofnij

www.izerska.pl