ciasteczkaWażne: Pozostawiamy ciasteczka

Góry Izerskie

Góry Izerskie na wyciągnięcie ręki

Góry Izerskie -  na narty, na rower, na pieszo, na koniu

« strona główna

Atrakcje

Bezpiecznie

Bliżej gór

Na śniegu

Na wózku

Rowerem

Wędrówki

Wieże widokowe

Zdrowie & SPA

 

start  » Bliżej gór  » Izery czy Góry Izerskie?

Warto wiedzieć

175_421.jpg

2012-03-15

Artystyczna Galeria Izerska

Od niej warto rozpocząć izerską wędrówkę. Ocalona od ruiny, w nowoczesny sposób prezentuje izerską mozaikę kulturową w zabytkowym wnętrzu

 

Aktualizacja: 2007-12-04

Izery czy Góry Izerskie?

Oficjalnie nasze góry nazywają się Górami Izerskimi. Czasem jednak świadomie i bez żadnego skrępowania używamy nazwy "Izery". Mimo, iż nie podoba się to niektórym krajoznawcom

Dlaczego? Bo to naturalne "spieszczenie", "oswojenie" i po prostu ładna nazwa-skrót.
Nazwa rzeki Izera pochodzi od celtyckiego isiras (=szybki, silny, bystry). Góry Izerskie to nazwa wywiedziona od nazwy rzeki. Możemy jednak popuścić wodze fantazji i wyobrazić sobie, że wcześni Słowianie usłyszawszy nazwę płynącej tu rzeki isiras nazywają góry "Isirami". "Isiry" przechodzą zmienne koleje losu i na przełomie wieków XX i XXI wszyscy Polacy ładnie mówią "Izery". Niemożliwe? Ależ bardzo prawdopodobne!

Tyle że Góry Izerskie swą tożsamość otrzymały dopiero w XIX w. kiedy to geografowie wydzielili je z Gór Olbrzymich (Riesengebirge), polskich Karkonoszy, a czeskich Krkonošy. Dominującym językiem wówczas w tym regionie był niemiecki, w którym nazwy gór zazwyczaj tworzone są poprzez dodanie do nazwy przymiotnikowej, np. Riesen (Olbrzymie) słowa "gebirge" (góry). Tak powstała nazwa Riesegebirge, Zitauergebirge (Góry Żytawskie) Erzgebirge (Góry Kruszcowe - Rudawy) i tak też nazwano Isergebirge co bezpośrednio należy tłumaczyć na Góry Izerskie. Podobnie jak czeskie Jizerské hory to oficjalna nazwa w Czechach, ale bardzo często słychać i widać nazwę "Jizerký".

Język jest żywy - o tym chyba przypominać nie trzeba, a językoznawcy wiedzą to najlepiej. Skoro wieki temu powstała nazwa Izera (również odprzymiotnikowa skoro celtyckie isiras = bystry) dlaczego teraz, w drodze słowotwórczej ewolucji, nie może powstać nazwa "Izery"?

Zwłaszcza, że funkcjonuje od lat! W Bogatyni klub pracowniczy, dom wczasowy w Świeradowie, przedsiębiorstwa i firmy, czy choćby pociąg PKP oraz wiele, wiele innych ludzkich przedsięwzięć otrzymało nazwę IZERY. Mieszkańcy izerskich miejscowości mówią powszechnie "mieszkam w Izerach", turyści "byłem w Izerach", a organizatorzy jednej z imprez nazwali ją "Izery Trophy".

Dlaczego więc góry nie mogą się tak nazywać? Bo w XXI w. nie mogą powstawać nazwy gór? Bo nie było wcześniej takiej nazwy? Bo zdaniem niektórych to za bardzo "młodzieżowe"? Bo tak nie wolno?
A inne nazwy, choćby w Górach Izerskich czy szerzej na całym Śląsku, po II wojnie św. można było nadawać bez namysłu i czasem po prostu głupio? Wpisywać je na mapy? (przeciwko Izerom przytaczane są takie argumenty: "bo nie ma takiej nazwy na mapie"). Przyjęły się, są używane, mimo że nie są ani ładne ani nie mają żadnej podbudowy i są tworem członków komisji nazewniczej lub "ambitnych" językoznawców czy krajoznawców.
Ot, choćby wspomniana wcześniej Bogatynia czyli niemieckie Reichenau, a słowiański Rychłów, absurdalnie przetłumaczone jako Reich = "bogaty", -nau = "-nia".

Proszę też mieć na uwadze, że rozmaite przykłady jako argumenty przeciw "Izerom": Góry Wałbrzyskie, Góry Kaczawskie, Góry Sowie, czy Stołowe, to dziedzictwo poniemieckie. W Polsce tradycja nazywania gór była inna. Najdobitniej widać to w Karpatach, gdzie mamy Tatry, Pieniny, Bieszczady, Gorce i wszystkie Beskidy. Wyjątek - Góry Świętokrzyskie, zwane były dawniej Łysogórami (teraz to główny grzbiet tego pasma).
Dlaczego tak nie może być w Sudetach, które nota bene nie nazywają się Górami Sudeckimi?!

Przykłady więc psu na budę się zdają. Świadczą na korzyść obu stronnictw.

Na zakończenie powtórzę: nazwa "Izery" jest ładna, wdzięczna i pasuje do Gór Izerskich jak ulał. Dlatego warto jej czasem używać, ale nie nadużywać!

Arkadiusz Lipin

Sam zobacz

2011-01-10

Izerska Łąka (Große Iserwiese) »

10_40.jpg

Prehistoryczna równina, wyniesiona przez ruchy tektoniczne na wys. 840-880 m n.p.m., utworzyła rozległą i urokliwą śródgórską łąkę. Tak powstał jeden z najpiękniejszych i najciekawszych zakątków Gór Izerskich

 

realizacja: www.lipin.art.plLipin

 « start | ↑ góra | « cofnij

www.izerska.pl